Κινηματογραφικό αφιέρωμα και εκδηλώσεις, οι «Μελαγχολικές εικόνες» στην κατάληψη Mundo Nuevo

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ & ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
9 – 24 ΙΟΥΝΙΟΥ | ΚΑΤΑΛΗΨΗ «MUNDO NUEVO»

«ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ»
ο κινηματογράφος των νικημένων επαναστάσεων

Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του Entzo Traverso, Αριστερή Μελαγχολία (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, μετάφραση Νίκος Κούρκουλος) διοργανώνουμε ένα δεκαπενθήμερο αφιέρωμα που περιλαμβάνει ταινίες υπό τον γενικό τίτλο «Μελαγχολικές εικόνες» στην κατάληψη Mundo Nuevo.

Ο στόχος του αφιερώματος όπως προκύπτει και από τις εκδηλώσεις του προγράμματος είναι να αναδειχθεί η δύναμη μιας κρυφής παράδοσης, η οποία κατορθώνει να διαμορφώσει τη μελαγχολία της ήττας σε μια κουλτούρα επαναστράτευσης στον κοινωνικό αγώνα. Αντλώντας παραδείγματα και εικόνες από την κινηματογραφική αποτύπωση των αγώνων που δόθηκαν και ηττήθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο (ΕΣΣΔ, Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Τρίτο κόσμο κ.ά.) επιχειρούμε -αρνούμενοι μια υποθετική τελική ήττα- να δηλώσουμε ότι ακόμη δεν έχουμε ηττηθεί γιατί ακόμη δεν έχουμε κερδίσει.

Ακολουθεί αναλυτικά το πρόγραμμα των προβολών και των εκδηλώσεων. Ολόκληρο το φεστιβάλ θα διεξαχθεί στην ταράτσα της κατάληψης, εκτός από περιπτώσεις που θα βρέχει οπότε η προβολή ή εκδήλωση θα γίνεται στον τρίτο όροφο. Σε κάθε εκδήλωση και προβολή θα λειτουργεί bar. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να προμηθεύονται πρόγραμμα με πληροφορίες για την κάθε ταινία, ενώ θα υπάρχει σύντομη εισαγωγή πριν την κάθε προβολή. Όλες οι προβολές ξεκινούν στις 21.30 και όλες οι εκδηλώσεις στις 20.00

ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

9/6 Η ΟΜΟΛΟΓΙΑ, Κ. Γαβράς (1970) 139’

«Η ομολογία» του Κώστα Γαβρά έχει γυριστεί στην Ιταλία και τη Γαλλία το 1970 και το σενάριο υπογράφει ο Jorge Semprun, η θεματική της όμως βασίζεται στην ιστορία του Άρθουρ Λόντον, υψηλόβαθμου κυβερνητικού στην Τσεχοσλοβακία, ο οποίος ενεπλάκη ως κατηγορούμενος σε δίκη εκκαθάρισης το 1951. Ο Λόντον, ως άλλος Ρουμπασόφ (ο ήρωας του Άρθουρ Καίσλερ στο Μηδέν και το Άπειρο) έρχεται αντιμέτωπος με τα μέσα ελέγχου και καταστολής του κρατικού σοσιαλισμού που και ο ίδιος οικοδόμησε, χρησιμοποιώντας τα μάλιστα εναντίον άλλων επαναστατών στην Ισπανία την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου. (139’)

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

10/6 GOODBYE LENIN!, W. Becker (2003) 121’

Το «Goodbye Lenin!» του Βόλφανγκ Μπέκερ (Γερμανία, 2003) αποτελεί μια γλυκόπικρη σύνθεση γύρω από την ίδια την δυναμική της μελαγχολίας, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Η νοσταλγία χρησιμοποιείται από κοινού με την εξαπάτηση αυτή τη φορά για «καλό σκοπό». Το τραύμα που άφησε σε εκατομμύρια ανθρώπους που πίστεψαν στο όραμα ενός καλύτερου κόσμου μέσω του κρατικού σοσιαλισμού η κατάρρευση του προσεγγίζεται ως βαθύ και ειλικρινές σε αντίθεση με τις εξουσιαστικές ντιρεκτίβες των καθοδηγητών του σοσιαλισμού. Μια ενδιαφέρουσα κι ανθρώπινη κοινωνική προσέγγιση σε ιστορικά και κοινωνικά ζητήματα που συνέτριψαν τον άνθρωπο του 20ου αιώνα. (121’)

11/6 ΟΙ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ, F.H. Donnersmarck (2006) 137’

«Οι ζωές των άλλων» του Φλοριάν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ (Γερμανία 2006) είναι μια δραματική ταινία που ανασυστήνει τη λειτουργία καταστολής και παρακολούθησης της ΣΤΑΖΙ στη Γερμανία, ξεδιπλώνοντας τον ανθρώπινο παράγοντα στα κενά του μεγα-μηχανισμού που συγκροτεί το εργατικό κράτος της Ανατολικής Γερμανίας. Κατασκευάζοντας ένα πολιτικό δράμα ξεφεύγει από τον ανοιχτό αντικομμουνισμό, ο οποίος άλλωστε θα ήταν μια εύκολη υπόθεση, όταν αντίπαλός του είναι η μυστική υπηρεσία της Ανατολικής Γερμανίας. Αυτό το πετυχαίνει προσπαθώντας να διαμορφώσει μια μικρο-ιστορία που βάζει στην άκρη την μεγάλη εικόνα. Αυτή η οπτική ορίζει τόσο την αξία της ταινίας όσο και το πολιτικό της όριο. (137’)

ΕΣΣΔ

15/6 TAURUS, A. Sokurov (2001) 104’

Το «Taurus» του Αλεξάντρ Σοκούροφ (Ρωσία, 2001) αποτελεί, όπως αποκαλύπτει και ο αγγλικός του τίτλος (Telets – Τελετές) μια ελεγεία γύρω από το θάνατο του Λένιν. Η μεταφορική αναπαράσταση της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης αποτυπώνεται στο εγχείρημα του Ρώσου σκηνοθέτη μέσα από την απόδοση του επιθανάτιου ψυχομαχητού του Λένιν. Ο Traverso θα θυμηθεί τον Τζόρτζο Αγκάμπεν για να υπενθυμίσει ότι η ελεγεία πέρα από επικήδειος θρήνος αποτελεί και μια πολιτική διαμαρτυρία. Μια από τις ταινίες που συνδιαλέγεται με το κενό μετά την κατάρρευση. (104’)

ΕΛΛΑΔΑ

16/6 ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ, Θ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (1995) 176’

«Το βλέμμα του Οδυσσέα» του Θόδωρου Αγγελόπουλου (1995) χρησιμοποιεί το θραυσματικό τοπίο της καθημαγμένης μετα-σοσιαλιστικής Βαλκανικής χερσονήσου για να αναστοχαστεί την κατάρρευση των ελπίδων που στηρίχθηκαν στη σοσιαλιστική αφήγηση και τον διεθνισμό. Η κλασσική σεκάνς με το διαλυμένο άγαλμα του Λένιν να πλέει νεκρό στον Δούναβη, συμβολίζοντας τον κομμουνισμό αποκαλύπτει ένα ιστορικό τέλμα, απέναντι στο οποίο οι αγωνιστές του μέλλοντος θα πρέπει να βρουν μια νέα αρχή. (176’)

ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ

17/6 QUEIMADA, G. PONTECORVO (1969) 132’

Το «Κεϊμάντα» του αιρετικού κομμουνιστή σκηνοθέτη Τζίλο Ποντέρκοβο (παραγωγή Ιταλία-Γαλλία) γυρίστηκε στην Κολομβία το 1969 και η θεματική του καταπιάνεται με το ζήτημα της αποικιοκρατίας σε μια περίοδο που οι προσεγγίσεις πάνω στο ζήτημα υπήρξαν μάλλον περιορισμένες. Ο Έντουαρντ Σαΐντ στο Κεϊμάντα αναγνωρίζει ένα «εξαιρετικά προφητικό και αναλυτικό αριστούργημα», γεγονός που θα αναγκάσει τους κριτικούς να αναγνωρίσουν τον σκηνοθέτη της «Μάχης του Αλγεριού» ως έναν επικίνδυνο επαναστάτη-ποιητή. Ο Ποντέρκοβο χρησιμοποιεί ως καμβά το φανταστικό νησί Κεϊμάντα των Αντιλλών και το πραγματικό ιστορικό παράδειγμα του πρώιμου αντιαποικιακού αγώνα της Νικαράγουα για να συγκροτήσει μια συνειδητοποιημένη αντιαποικιοκρατική αφήγηση με σύγχρονες αναφορές στον πόλεμο του Βιετνάμ. Η υποκρισία του φιλελευθερισμού και του ευρωκεντρικού διαφωτισμού, συναντούν τις μελαγχολικές εικόνες των νικημένων αντιστάσεων απέναντι στους αποικιοκράτες… όμως όπως αναρωτιέται κι ο ήρωας στην τελευταία σκηνή: «μέχρι πότε»; (132’)

ΕΛΛΑΔΑ

18/6 ΠΕΤΡΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, Π. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (1985) 138’

Τα «Πέτρινα Χρόνια» του Παντελή Βούλγαρη (Ελλάδα, 1985) αποτελούν μια ταινία που ενώ χρησιμοποιεί ολόκληρο τον ιστορικό καμβά της ιστορικής εξέλιξης στην Ελλάδα και το αριστερό κίνημα της χώρας, ταυτόχρονα καταδύεται στην ψυχογράφηση των πρωταγωνιστών της. Βασισμένο στην αληθινή ιστορία των κομμουνιστών αγωνιστών Μπάμπη Γκολέμα και Ελένης Βούλγαρη, παρακολουθεί τον ηρωϊκό και ηττημένο αγώνα δυο ανθρώπων που δεν οπισθοχώρησαν κάτω από τις σκληρότερες συνθήκες καταστολής. Αν και από πολιτικής άποψης, η ταινία ενώ περιγράφει το δράμα των ελλήνων κομμουνιστών, αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας λόγω της αγέρωχης στάσης τους, η ανθρώπινη υπόσταση υπενθυμίζει ότι η ήττα αφήνει ένα βαθύ και περίπλοκο αποτύπωμα στη ζωή των αγωνιστών.

ΙΤΑΛΙΑ

19/6 Η ΓΗ ΤΡΕΜΕΙ, L. Visconti (1948) 160’

Το «Η γη τρέμει» (Ιταλία, 1948) του Λουκίνο Βισκόντι αποτελεί ένα από τα πρώτα μεταπολεμικά έργα που πραγματεύεται μια ηττημένη επαναστατική δυνατότητα σχεδόν στον χρόνο που αυτή λαμβάνει χώρα. Η μεταπολεμική Ιταλία αποτελεί το καλύτερο πεδίο για να περιγραφεί η αποτυχία της ηρωϊκής παρτιζάνικης Αριστεράς στη χώρα να εκτοπίσει την Δεξιά από την εξουσία. Η αδυναμία του Κομμουνιστικού Κόμματος να υποστηρίξει δυναμικά τις εξεγέρσεις των χωρικών και τη δυναμική του εργατικού μεταπολεμικού κινήματος θα οδηγήσουν την Αριστερά σε μια οπισθοχώρηση που επέτρεψε στη συμμαχία Δεξιάς-Μαφίας να σκοτώσουν 18 χωρικούς την Πρωτομαγιά του 1947 στη Σικελία. Αυτό το νεορεαλιστικό αριστούργημα αναπαριστά την ήττα των φτωχών στην Ιταλία επικεντρώνοντας στη ζωή των ψαράδων στη Σικελία. (160’)

20/6 Ο ΣΑΝ ΜΙΚΕΛΕ ΕΙΧΕ ΕΝΑΝ ΚΟΚΟΡΑ, P-V. Taviani (1972) 90’

Στο «Ο Σαν Μικέλε είχε έναν κόκορα» (Ιταλία, 1972) οι αδερφοί Ταβιάνι χρησιμοποιούν ως βάση τη νουβέλα του Τολστόι Το θείο και το ανθρώπινο (1906) που αναφέρεται στους Ρώσους ναρόντνικους, ώστε με μια μεταφορά στην Ιταλία του τελευταίου τέταρτου του 19ου αιώνα να καταδείξουν την ηρωϊκή ματαιότητα της αναρχικής ένοπλης δράσης σε αντίθεση με την νομοτελειακή αποτελεσματικότητα του «επιστημονικού μαρξισμού». Αφηγούνται μια «χρήσιμη» ήττα ακολουθώντας τη γνωστή πια ανάλυση των μαρξιστών για το πρώιμο επαναστατικό αναρχικό κίνημα, ως προηγούμενο στάδιο του «ώριμου μαρξισμού». Οι καταρρεύσεις του 1990 μας κάνουν να αναστοχαστούμε αυτές τις προσεγγίσεις υπό νέο πρίσμα σε μια ειδική εκδήλωση πριν την προβολή της ταινίας. (90’)

20/6 20.00 Εκδήλωση: «Ο αναρχισμός στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, η “προπαγάνδα με την πράξη” & η εκδίκηση του Τζιούλιο Μανιέρι»

ΚΟΣΜΟΣ

22/6 ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΟΚΚΙΝΟ, C. Marker (1977) 244’

Στο εμβληματικό «Το βάθος του ουρανού είναι κόκκινο» (Γαλλία, 1977) ο Κρις Μαρκέρ θα επιχειρήσει μέσα σε 4 ώρες να κινηματογραφήσει έναν κριτικό απολογισμό των επαναστατικών κινημάτων της «λυρικής ψευδαίσθησης» που διαμορφώθηκε τη δεκαετία του ’60. Από τη συμβολική εξέγερση του ’68 στη Γαλλία μέχρι τα αντιαποικιοκρατικά κινήματα και τις πραγματικές δολοφονίες φοιτητών στο Μεξικό, ο Μαρκέρ δεν θα διστάσει να τοποθετήσει τη θλίψη του θανάτου πλάι στα απελευθερωτικά εγχειρήματα των επαναστατών, θεωρεί ότι διαφυλάσσει μια ελπίδα. Όσο συντριπτική κι αν είναι η επίθεση, όσο καταστροφική κι αν είναι μια έκρηξη από ναπάλμ, οι λύκοι θα συνεχίσουν το ταξίδι τους πληγωμένοι μα τελικά ζωντανοί. (244’)

ΙΣΠΑΝΙΑ

23/6 ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, K. Loach (1995) 109’

Το «Γη και ελευθερία» του Κέν Λόουτς (1995) είναι μια από τις πιο επιδραστικές ταινίες σε σχέση με τον Ισπανικό Εμφύλιο, με βάση το κριτήριο ότι κατόρθωσε να σπάσει την ιστοριογραφική αλληλουχία που αντιπαραθέτει απλά δυο στρατόπεδα, (εθνικιστές-δημοκρατικοί) έτσι ώστε όλες οι προσεγγίσεις να εμμένουν είτε στην ανθρωπιστική κρίση του εμφυλίου, είτε στην υποστήριξη της δημοκρατίας, ως πολιτεύματος, απέναντι στον φασισμό και τον ναζισμό. Ο Λόουτς θα αναδείξει εξαιρετικά τον «εμφύλιο μέσα στον εμφύλιο» καταδεικνύοντας ξεκάθαρα τον σταλινισμό ως αντεπαναστατική δύναμη και βασικό συστατικό της διαμόρφωσης της ήττας και της συνεπαγόμενης μελαγχολίας εκατομμυρίων ανθρώπων. Η σταλινική παλινόρθωση δεν δίστασε να εκτελέσει το «νικηφόρο» σχέδιο της πάνω στα κορμιά των επαναστατών της Ισπανίας. (109’)

23/6 20.00 Εκδήλωση-Βιβλιοπαρουσίαση: «Η Αριστερή Μελαγχολία του E. Traverso: από τον W. Benjamin, στην κατάρρευση του 1990 για μια σύγχρονη κουλτούρα επαναστράτευσης στον κοινωνικό αγώνα».

Με τη συμμετοχή του μεταφραστή του βιβλίου Νίκου Κούρκουλου.

24/6 Εκδήλωση: «Υπερασπίζοντας τον Αναρχισμό: ένας σύγχρονος αναστοχασμός πάνω στις έννοιες της ήττας, της ιδεολογίας και της συμμετοχής στον αναρχικό αγώνα».

Με αφορμή την κυκλοφορία του πρώτου τεύχους της Αναρχικής Πολιτικής Επιθεώρησης «Μαύρο & Κόκκινο».

* όλες οι προβολές θα ξεκινήσουν στις 21.30 στην ταράτσα της κατάληψης. Σε περίπτωση βροχής, η προβολή θα πραγματοποιείται στον τρίτο όροφο.
Την Τρίτη 19/6 θα λειτουργήσει bar μετά το τέλος της προβολής.

ΚΑΤΑΛΗΨΗ MUNDO NUEVO

(ΦΙΛΙΠΠΟΥ & ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ – ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ)

στα συνημμένα θα βρείτε τη γενική αφίσα με το πρόγραμμα των εκδηλώσεων, όπως και το flyer του φεστιβάλ

ΠΗΓΗ:https://athens.indymedia.org 

Σας άρεσε αυτό το άρθρο;

Γίνεται ο πρώτος που θα σχολιάσει στο άρθρο "Κινηματογραφικό αφιέρωμα και εκδηλώσεις, οι «Μελαγχολικές εικόνες» στην κατάληψη Mundo Nuevo"

Αφήστε ένα σχόλιο

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.


*


Πατήστε για κοινοποίηση
Κρύψε την κοινοποίηση
Scroll Up