«Φοιτητικοί Ραδιοφωνικοί Σταθμοί σε Ελλάδα – Κύπρο | Κατάλογος και χαρτογράφηση Ραδιοφωνικών Σταθμών από την κοινότητα MyAegean του Πανεπιστημίου Αιγαίου»

Το ΜyAegean είναι μια ανεξάρτητη αμεσοσυμμετοχική πρωτοβουλία, εθελοντική και μη-κερδοσκοπική, από φοιτητές πρoς φοιτητές (απόφοιτους και κάθε ενδιαφερόμενο επίσης). Δραστηριοποιείται στα πλαίσια των πολιτιστικών ομάδων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με κατεύθυνση διατμηματική και δυνατότητα συμμετοχής ανοιχτή, μέσω της σχετικής δικτυακής πύλης. Μπορεί οποιοσδήποτε να συμμετέχει, αρκεί να σέβεται και να αποδέχεται τις αξίες και φιλοσοφία της προσπάθειας, ακόμη και αν δεν ανήκει στην πανεπιστημιακή οικογένεια. Γεννήθηκε το 2003 εξ`ολοκλήρου από φοιτητές του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο εκτείνεται με μονάδες/δομές σε 6 διαφορετικά νησιά, για να φέρει πιο κοντά φοιτητές από κάθε γωνιά του Αρχιπελάγους.

Η δικτυακή πύλη My.Aegean.gr αποτελεί έναν ανοιχτό χώρο συνδιαλλαγής και ελεύθερης άποψης και γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των τμημάτων του Πανεπιστημίου. Μέσω της πύλης My.Aegean.gr χτίζονται και αναπτύσσονται ένα σύνολο υπηρεσιών όπως: e-Περιοδικό, υποστήριξη υποδομών Ραδιοφωνικών Σταθμών, Forum συζητήσεων ποικίλης ύλης για καθημερινή ζωή – κοινωνία – πανεπιστήμιο – επικαιρότητα, καθώς και χώροι/αποθετήρια φιλοξενίας οπτικοακουστικού υλικού (φωτογραφίες, βίντεο, αρχεία) αποτύπωσης της ζωής στο πανεπιστήμιο και στο Αιγαίο. Περιστασιακά, η κοινότητα/πύλη My.Aegean.gr μαζί με συνεργασίες και με άλλους φορείς/οργανισμούς ή φοιτητικές ομάδες πραγματοποιεί και τοπικές δράσεις, όπως προβολές ντοκιμαντέρ, φεστιβαλικού τύπου εκδηλώσεις ή εκθέσεις, σεμινάρια, ομιλίες.

Συμμετέχει σε πρότζεκτς που προωθούν ανοιχτά πρότυπα και τεχνολογίες (π.χ. Κοινότητες ΕΛ/ΛΑΚ, Creative Commons). Υποστήριξε μέρος των ενημερωτικών αναγκών του παλαιότερου θεσμού της Πολιτιστικής Εβδομάδας που διοργάνωνε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου (διατηρεί επίσης ιστότοπο / ιστορικό αρχείο με οπτικοακουστικό υλικό του θεσμού), ενώ έχει αποτελέσει επίσης αρωγός σε μεγάλα πολιτιστικά και εκπαιδευτικά φεστιβάλ είτε σε εκθέσεις ενημέρωσης και σταδιοδρομίας / επαγγελματικού προσανατολισμού, ενισχύοντας την εξωστρέφεια του ίδιου του ιδρύματος και των ανθρώπων του. Ένα πλήθος επίσης πρωτοβουλιών ή ιδεών έχουν αναδυθεί από την ευρύτερη κοινότητα, με πλούσια παρουσία εντός και εκτός Ελλάδας.

Πρόσφατα, για ακόμη μια χρονιά, διοργανώθηκε η «Παγκόσμια Ημέρα Κολεγιακού Ραδιοφώνου», που είναι το τακτικό πλέον «ραντεβού» κολεγιακών/πανεπιστημιακών ραδιοφώνων από πολλές χώρες. Με αυτή την αφορμή συναντάμε την ανάγκη να γνωρίσουμε και να μάθουμε μερικά πράγματα για ένα ιδιαίτερο τοπίο στο χώρο του ραδιοφώνου, τα λεγόμενα «πανεπιστημιακά/κολεγιακά ραδιόφωνα» αλλά και τα «κοινοτικά ραδιόφωνα», με ποικίλα χαρακτηριστικά, που παγκοσμίως απολαμβάνουν αυξημένης ευαισθησίας αντιμετώπιση, τόσο από την ίδια την πολιτεία, όσο και από την κοινωνία συνολικά. Επιπλέον, έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε και πάνω από 15 φοιτητικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς στην Ελλάδα – Κύπρο που μας …ταξιδεύουν με τη φρεσκάδα και τη δημιουργικότητά τους!

Το ραδιόφωνο ως θεσμός και κοινωνικό-πολιτιστικό αγαθό έχει μια μακρά ιστορία που συνδέεται και με αξιοσημείωτες εποχές-σταθμούς στην πρόσφατη ιστορία του ανθρώπου.

Η ίδια η UNESCO έχει ορίσει ως «Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου» την 13η Φεβρουαρίου, έπειτα από σχετική πρόταση της Ισπανικής Ακαδημίας Ραδιοφώνου, ημερομηνία κατά την οποία το 1946 πρωτολειτούργησε το ραδιόφωνο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας Ραδιοφώνου είναι ο εορτασμός του ραδιοφώνου ως Μέσου Μαζικής Επικοινωνίας, η βελτίωση της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ των ραδιοφωνικών οργανισμών και η ενθάρρυνση των μεγάλων διεθνών δικτύων, όσο και των τοπικών ραδιοφώνων, να προωθήσουν την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την ελευθερία της έκφρασης στα ερτζιανά.

Η ημέρα αυτή τιμάται κάθε έτος, ως μια υπενθύμιση της σημαντικότητας του μέσου, που δεν συνιστά μονάχα μέσο πληροφόρησης ή διαμοιρασμός αγαθών πολιτισμού και ανθρώπινης διανόησης, μα σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί και ισχυρό σύμμαχο ως προς προσφορά κοινωνικών υπηρεσιών και ασφάλειας, σε περιπτώσεις επιτακτικές ως προς την πολιτική προστασία ή διασωστικές ανάγκες.

Το πανεπιστημιακό/μαθητικό/κολεγιακό ραδιόφωνο (Campus Radio) και το Κοινοτικό Ραδιόφωνο (Community Radio)
Το κολεγιακό ραδιόφωνο, που συναντάται σε διάφορες χώρες με παρόμοιες ονομασίες, π.χ. Campus Radio, College Radio, Student Radio, School Radio κ.ά. συνιστά, κυρίως στις Η.Π.Α. έναν θεσμό με εξαιρετικά σημαντικό αντίκτυπο στο σύνολο της κοινωνίας.

Προσπάθεια των ανθρώπων μιας πανεπιστημιούπολης ή ενός σχολικού συκροτήματος να εξωτερικεύσουν τις φωνές τους, να μοιραστούν στοιχεία της ταυτότητάς τους, μουσικής που δεν παίζεται απαραίτητα στα υπόλοιπα «παραδοσιακά»/εμπορικά (mainstream) ραδιόφωνα ούτε υποχρεωτικά ακολουθεί κάποια τάση ή μόδα της εποχής, αλλά και επιτευγμάτων ή νέων της εκπαιδευτικής/ερευνητικής κοινότητας στην οποία ανήκουν. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε μια τέτοια μορφή ραδιοφωνίας, αποκτούν μεταξύ άλλων ένα πλήθος δεξιοτήτων και ευκαιριών, γίνονται πιο εξωστρεφείς, διαμορφώνουν καταλυτικά περισσότερες και πιο δυναμικές συνθήκες όσμωσης με τις κοινωνίες όπου διαβιούν.

Στις περισσότερες χώρες, το πανεπιστημιακό/μαθητικό/κολεγιακό ραδιόφωνο χαίρει της εμπιστοσύνης της κοινωνίας και τη θεσμική προστασία της πολιτείας ώστε να διατηρεί αναλλοίωτο ένα σετ χαρακτηριστικών που ευνοούν την ποικιλομορφία και την πολυπολιτισμικότητα.

Το λεγόμενο και ως Campus Radio είναι ένας τύπος ραδιοφωνικού σταθμού που διευθύνεται από φοιτητές ενός πανεπιστημίου, κολέγιου ή άλλου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Η διαχείριση αυτού μπορεί να είναι αποκλειστικά από φοιτητές ή μπορεί να περιλαμβάνει και επαγγελματίες του χώρου (ηχολήπτες, τεχνικούς κ.λ.π.) από την ευρύτερη τοπική κοινότητα στην οποία βασίζεται ο ραδιοφωνικός σταθμός.

Μερικές φορές οι ραδιοφωνικοί σταθμοί αυτοί λειτουργούν ως θύλακας πρακτικής άσκησης και κατάρτισης του επαγγελματικού προσωπικού ραδιοφώνου, μερικές φορές με σκοπό τη μετάδοση εκπαιδευτικού προγράμματος, ενώ υπάρχουν άλλοι ραδιοφωνικοί σταθμοί που προσφέρουν μια εναλλακτική «φωνή» και επιλογές μουσικής ή περιεχομένου, έναντι των εμπορικών ή των δημόσιων ή κυβερνητικών ραδιοσταθμών σε μια χώρα – τόπο – περιοχή. Συνήθως, η βάση είναι μή-κερδοσκοπική και διακρίνεται μια ανεξαρτησία έναντι σε φορείς ή συνθήκες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν κατασταλτικά ως προς την ελευθερία της έκφρασης και του χαρακτήρα που διέπει αυτόν τον τύπο ραδιοφώνου.

Το κοινοτικό ραδιόφωνο, συναντάται και αυτό σε αρκετές χώρες, ως υποσύνολο του ευρύτερου ραδιοφωνικού τοπίου, με παρόμοια χαρακτηριστικά αναγνώρισης και εκτίμησης από την πολιτεία. Κατά κάποιο τρόπο, συνιστά μια ραδιοφωνική υπηρεσία που προσφέρει ένα τρίτο μοντέλο ραδιοφωνικής μετάδοσης εκτός από την εμπορική και τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.

Οι κοινοτικοί σταθμοί εξυπηρετούν γεωγραφικές κοινότητες και κοινότητες ενδιαφέροντος. Μεταδίδουν περιεχόμενο δημοφιλές ή ενδιαφέρον και σχετικό με ένα τοπικό, συγκεκριμένο κοινό, που συχνά παραβλέπεται από εμπορικούς ή μαζικούς ραδιοτηλεοπτικούς φορείς.

Οι κοινοτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί λειτουργούν, ανήκουν και επηρεάζονται από τις κοινότητες που εξυπηρετούν. Είναι γενικά μη κερδοσκοπικοί και παρέχουν έναν μηχανισμό που επιτρέπει σε άτομα, ομάδες και κοινότητες να επικοινωνούν τις δικές τους ιστορίες, να μοιράζονται εμπειρίες και, μέσα σε έναν κόσμο πλούσιο σε πολυμέσα, να γίνουν δημιουργοί και συνεισφέροντες των μέσων ενημέρωσης.

Σε πολλά μέρη του κόσμου, ο κοινοτικός ραδιοφωνικός σταθμός λειτουργεί ως μέσο για την κοινωνία και τον εθελοντικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών, τις υπηρεσίες, τις ΜΚΟ και τους πολίτες να συνεργαστούν για την επίτευξη περαιτέρω στόχων κοινοτικής ανάπτυξης, εκτός από τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές. Υπάρχει νόμιμα καθορισμένη κοινοτική ραδιοφωνία (ως ξεχωριστός ραδιοτηλεοπτικός τομέας) σε πολλές χώρες, όπως η Γαλλία, η Αργεντινή, η Νότια Αφρική, η Αυστραλία και η Ιρλανδία.

Μεγάλο μέρος της νομοθεσίας στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνει όρους όπως «κοινωνική ωφέλεια», «κοινωνικοί στόχοι» και «κοινωνικό όφελος», ωστόσο παρατηρείται πως το κοινοτικό ραδιόφωνο έχει αναπτυχθεί ποικιλότροπα σε διάφορες χώρες και ο όρος έχει κάπως διαφορετικές έννοιες στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Αυστραλία, όπου οι νόμοι για την ελευθερία του λόγου και οι de facto πραγματικότητες διαφέρουν.

Στο κοινοτικό ραδιόφωνο, έχουν διαφανεί δύο φιλοσοφικές προσεγγίσεις, αν και τα μοντέλα αυτών των προσεγγίσεων δεν είναι αμοιβαία αποκλειστικά. Μια 1η προσέγγιση εστιάζει ως προς την υποστήριξη μιας κοινότητας, δηλαδή εστιάζοντας στο τί μπορεί να κάνει ο σταθμός για την κοινότητα, ενώ η άλλη προσέγγιση δίνει βάρος στην εμπλοκή και τη συμμετοχή του ακροατή. Στην πρώτη περίπτωση, το βάρος τείνει ως προς την παροχή περιεχομένου και ενημέρωσης που να εξυπηρετεί έναν τόπο, συνεπώς η εντοπιότητα παίζει μεγαλύτερο ρόλο.

Βεβαια, η παροχή σετ στοχευμένης πληροφόρησης υπηρεσιών που διαφορετικά το τοπικό κοινό δεν θα μπορούσε εύκολα να είχε πρόσβαση σε αυτές, νοείται κάποιες φορές ως παροχή υπηρεσίας κοινής οφέλειας, εντασσόμενο στο χώρο της δημόσιας ραδιοφωνίας (και όχι αμιγώς στο ρόλο ενός κοινοτικού ραδιοφώνου).

Στο 2ο μοντέλο προσέγγισης, που βασίζεται στην πρόσβαση / συμμετοχή, η έννοια της συμμετοχής των μελών της κοινότητας στην παραγωγή περιεχομένου θεωρείται από μόνο του αυτονόητα ως κάτι το καλοδεχούμενο και θετικό. Ενώ το μοντέλο αυτό δεν αποκλείει απαραιτήτως μια προσέγγιση πληροφόρησης περί υπηρεσιών κοινής οφέλειας, εξακολουθεί να υπάρχει ένα πεδίο διαφοροποίησης και, κατά συνέπεια, κάποιας διαφωνίας.

Το κοινοτικό ραδιόφωνο, δεν έχει συσχέτιση απαραίτητα με κάποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα (σχολείο, κολέγιο, πανεπιστήμιο), αλλά η αξία του συναντάται στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και δημόσιου διαλόγου σε τοπικό επίπεδο αλλά και της διαφάνειας και τόνωσης της κοινωνικής λογοδοσίας.

Επίσης, στην υποστήριξη ανθρώπων του πληθυσμού που βρίσκονται σε κάποια μεινονεκτική θέση έναντι άλλων πολιτών, όπως π.χ. σε απομακρυσμένες περιοχές γεωγραφικά που δεν υπάρχει μεγάλη ευκαιρία για πρόσβαση σε πληροφόρηση, είτε σε μειονότητες που με αυτόν τον τρόπο μπορούν να βρουν μια διέξοδο στο να εκφράζουν την πολιτισμική τους παράδοση και ιστορία, όπως π.χ. οι αυτόχθονες λαοί/φυλές της αμερικανικής ηπείρου.

Στην ετήσια έκθεσή της του έτους 2012, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) είχε αναφέρει χαρακτηριστικά, σχετικά με το ραδιόφωνο και την αυτοδιάθεση στην έκφραση και προσδιορισμό των αυτόχθονων φυλών:

«Οι θεμελιώδεις στόχοι πολλών φυλετικών ραδιοτηλεοπτικών φορέων πληρούν τη νόμιμη θέση τους στο τοπίο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, όπου οι λαϊκές κυρίαρχες αντιλήψεις πολιτισμού των αυτόχθονων εθνών και λαών αυτής της χώρας έχουν σχηματιστεί συχνά από κινηματογραφικές ταινίες του Χόλιγουντ, παλιές τηλεοπτικές εκπομπές της Δύσης και από μασκότ κολλεγίων απεικονίζοντας εντελώς εσφαλμένα ιθαγενείς Αμερικανούς.

Το να αφηγήσαι τη δική σου ιστορία, να εκπέμπεις με τη δική σου φωνή, να εξασκείς τα δικαιώματά σου σε αυτοδιάθεση και αυτάρκεια-ανεξαρτησία, είναι τόσο σημαντικός στόχος τόσων πολλών ραδιοτηλεοπτικών φορέων στις φυλετικές κοινότητες, που η αξία του στόχου αυτού δεν μπορεί να μεγαλοποιείται-αλλοιώνεται»

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κολεγιακό/μαθητικό/πανεπιστημιακό ραδιόφωνο νοείται και ως κοινοτικό ραδιόφωνο, έχοντας παρόμοιο χαρακτήρα ως προς χειρισμό δεοντολογίας ή εχέγγυων στην ανεξαρτησία και προστασία της ελευθερίας της έκφρασης.

Παγκόσμια Ημέρα Κολεγιακού Ραδιοφώνου (World College Radio Day)
Μια αρχικά τοπική διοργάνωση στις ΗΠΑ το 2011, πρωτοβουλία που πήρε το όνομα ως «Ημέρα Κολεγιακού Ραδιοφώνου» έφερε ύστερα και την ίδρυση ενός συνώνυμου μη-κερδοσκοπικού φορέα. Η πρωτοβουλία και οργανισμός αυτός ξεκίνησε και λειτουργεί υπό την ευθύνη του Rob Quicke, διευθυντή και συν-ιδρυτή του μή-κερδοσκοπικού ραδιοφώνου WPSC-FM στο δημόσιο (πολιτειακό) Πανεπιστήμιο William Paterson του New Jersey στη μητροπολιτική περιοχή της Νέας Υόρκης. Πολύ γρήγορα άρχισε να διαδίδεται και να εδραιώνεται ένα τακτικό «ραντεβού» κολεγιακών/πανεπιστημιακών ραδιοφώνων και από άλλες χώρες, διαμορφώνοντας την «Παγκόσμια Ημέρα Κολεγιακού Ραδιοφώνου».

Στόχοι αυτών των πρωτοπόρων ενεργειών (το 2011 στις ΗΠΑ) ήταν να «αυξηθεί μια εθνική ευαισθητοποίηση για τους πολλούς ραδιοφωνικούς σταθμούς κολλεγίων και γυμνασίων που λειτουργούν στη Βόρεια Αμερική, ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους που άλλοτε δεν ακούν κολεγιακό ραδιοφωνικό σταθμό, να το κάνουν, την ημέρα αυτήν».

Πλέον, σε ένα παρόμοιο πυλώνα σκέψης για ευαισθητοποίηση περί των φοιτητικών / κολεγιακών / σπουδαστικών / πανεπιστημιακών ραδιοφώνων, πιλοτικά σε πολλές χώρες παγκοσμίως, στις αρχές Οκτωβρίου χτίζεται ένα κοινό ραδιοφωνικό πρόγραμμα, όπου κάθε ώρα τις ημέρας, για 24 ώρες, «βγαίνουν στον αέρα» φοιτητικά ραδιόφωνα με μια ιδιαίτερη ζωντανή ροή προγράμματος, μια εκπομπή που το καθένα μεριμνά, δίνοντας την ευκαιρία σε νέους (και όχι μόνο) να ακούσουν ένα πολυφωνικό, έστω σύντομο, «παρών».

Γνωριμία με τα φοιτητικά/πανεπιστημιακά ραδιόφωνα – Ελλάδα και Κύπρος
Τιμώντας το ίδιο το ραδιόφωνο και την έννοια της συνεργασίας και της ελευθερίας της έκφρασης, αλλά και την πηγαία ανθρώπινη ανάγκη για επικοινωνία και εξωστρέφεια, σε ένα μικρό παράλληλο πρότζεκτ της ευρύτερης προσπάθειας της φοιτητικής δικτυακής πύλης και κοινότητας «MyAegean» του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη σελίδα http://my.aegean.gr/web/radio-catalogue.html υπάρχουν συνοπτικές πληροφορίες για Φοιτητικούς Ραδιοφωνικούς Σταθμούς. Πρόκειται για μια προσπάθεια συλλογής, καταγραφής και επικαιροποίησης στοιχείων που υπήρξε εδώ και αρκετά χρόνια ως πρωτοβουλία μες στους κόλπους της δικτυακής πύλης και δράσης της ομώνυμης πύλης My.Aegean.gr

ΠΗΓΗ:http://www.enallaktikos.gr 

Σας άρεσε αυτό το άρθρο;
Πατήστε για κοινοποίηση
Κρύψε την κοινοποίηση
Scroll Up